Jak wybrać dobry izotonik?

Czym tak naprawdę są napoje izotoniczne?

W dużym skrócie - izotonik to napój, który ma za zadanie nas nie tylko nawodnić, ale także uzupełnić utracone w wyniku pocenia się elektrolity oraz zapewnić dawkę niezbędnej energii w postaci węglowodanów. Aby tak rzeczywiście było, każdy napój izotoniczny, zgodnie z zaleceniami Europejskiej Komisji ds. Zdrowia i Ochrony Konsumenta, powinien zawierać sód w ilości 460-1150 mg/l oraz węglowodany w 4-8%/100ml. To właśnie te dwa składniki są nam w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego najbardziej potrzebne; stąd tak istotna jest ich obecność w składzie. Oprócz sodu i węglowodanów, w izotoniku znajdziemy także m.in. magnez, potas czy wapń.

Tym, co wyróżnia napoje izotoniczne jest także ich osmolalność - czyli stężenie składników mineralnych oraz cukrów w wodzie. To jest zbliżone do stężenia płynów ustrojowych w naszym organizmie; dzięki takiemu stężeniu obecne w izotoniku składniki mineralne są błyskawicznie wchłaniane.

Jeśli chodzi o węglowodany, izotoniki są oparte na prostych, łatwo przyswajalnych ich formach - glukozie, sacharozie czy maltodekstrynie. Właśnie one są odpowiedzialne za energetyczny boost, który możemy poczuć po wypiciu napoju. Co ciekawe, węglowodany w odpowiednich proporcjach (oraz w połączeniu z sodem) usprawniają także wchłanianie wody. A ta jest dla sportowców na wagę złota!

Odwodnienie izotoniczne lub niedobór składników mineralnych zagrażają funkcjonowaniu praktycznie każdego układu; nie mówiąc już o tym, w jak dużym stopniu obniżają naszą wydolność. I właśnie dlatego napoje izotoniczne są tak niezbędnym wsparciem. Pytanie, jak wybrać najlepszy z nich? I dlaczego nie zdecydować się na… zwykłą wodę?

A może jednak woda?

Każdy, kto doświadczył wyjątkowo intensywnego treningu wie, jak istotne jest właściwe nawodnienie. Bez niego tracimy całą energię, a nasz organizm - po prostu cierpi. Odpowiedzią na to może być zarówno butelka wody, jak i napoju izotonicznego; obie przecież spełniają tę samą funkcję, prawda?

Niezupełnie. Izotoniki, jak wspomnieliśmy wcześniej, są pod względem stężenia wody oraz zawartych w niej substancji odżywczych zbliżone do ludzkiej krwi. Dzięki temu nasz organizm może je błyskawicznie przyswoić. A w trakcie wyczerpującego wysiłku czas ma znaczenie - nie tylko na stoperze!

Woda natomiast sprawdzi się znacznie lepiej na co dzień - podczas lekkich treningów, gdy straty naszego organizmu nie są tak duże. Wtedy dostarczanie szybko przyswajalnej dawki płynów może być zbędne, a nawet - niewskazane.

Elektrolity czy izotoniki?

Napoje izotoniczne można także porównać do elektrolitów - tych samych, którymi wspomagamy się w trakcie walki z gorączką lub biegunką oraz przy wysokich temperaturach. Oba napoje są bogate w substancje mineralne, takie jak sód, potas czy magnez; jednak izotoniki, prócz ich uzupełnienia, mają za zadanie także dostarczyć brakującej dawki energii pod postacią węglowodanów. A tych elektrolity nie zawierają!

Czy inne napoje sportowe mogą zastąpić izotoniki?

Chociaż większość z nas kojarzy je najlepiej, izotoniki wcale nie są jedynymi napojami stworzonymi specjalnie dla sportowców. Podobne do nich właściwości mają także napoje hipotoniczne i hipertoniczne. Czym się od siebie różnią?

Napoje hipotoniczne charakteryzują się niższą osmolalnością niż płyny ustrojowe ludzkiego organizmu. Znajdziemy w nich znacznie mniej sodu oraz innych składników mineralnych niż w izotonikach; również zawartość cukrów jest niższa (około 2-4%). Napoje hipotoniczne za to doskonale nawadniają - ich podstawą jest właśnie woda. 

Napoje hipertoniczne są tak naprawdę przeciwieństwem hipotoników. Nawadniają znacznie wolniej niż one, dostarczając za to większą dawkę węglowodanów oraz związków mineralnych. Ich stężenie jest także wyższe (powyżej 8%) niż w przypadku izotoników. 

Jak łatwo zauważyć, izotoniki plasują się… dokładnie pomiędzy napojami hipotonicznymi a hipertonicznymi. Być może dlatego tak chętnie po nie sięgamy - zapewniają nam bowiem zarówno świetne nawodnienie, jak i solidną dawkę niezbędnych elektrolitów oraz węglowodanów.

Najlepsze izotoniki dla biegaczy i sportowców wytrzymałościowych

Wybierając najlepsze izotoniki dla biegaczy, warto kierować się nie tylko zawartością węglowodanów i sodu, ale również formą podania oraz indywidualną tolerancją organizmu. W przypadku osób trenujących sporty wytrzymałościowe, takie jak biegi długodystansowe, maratony czy kolarstwo, kluczowe jest szybkie uzupełnienie płynów i energii bez obciążania żołądka. Dlatego często polecanym rozwiązaniem jest izotonik w proszku, który można przygotować w odpowiednim stężeniu, dopasowanym do warunków pogodowych oraz intensywności wysiłku.

Najlepsze izotoniki do picia dla sportowców wytrzymałościowych oferują prosty skład, bazujący na glukozie, maltodekstrynie oraz dobrze przyswajalnych formach elektrolitów, takich jak cytrynian magnezu czy chlorek potasu. Produkty oparte na takich formułach są dobrze tolerowane nawet przy długotrwałym wysiłku, kiedy układ pokarmowy jest szczególnie wrażliwy.

Wybieramy idealny izotonik dla nas!

Wybór dobrego izotonika wcale nie musi być trudny; wystarczy, że zrozumiemy potrzeby naszego organizmu. Posłuchajmy go - a dowiemy się jak wygląda nasze zapotrzebowanie na energię oraz substancje mineralne!

Najlepsze izotoniki, jak już wiemy, zawierają od 4 do 8 procent węglowodanów w składzie. W półlitrowej butelce daje to ok. 20-40 gramów. Warto się zastanowić nad tym, jak dużo energii tracimy w trakcie wysiłku; jeśli łatwo się męczymy, możemy śmiało wybrać napój izotoniczny o większej zawartości węglowodanów. 

Głównym składnikiem mineralnym izotonika jest sód - przed zakupem koniecznie zwróćmy uwagę na jego ilość. Napoje o dużej zawartości sodu będą idealne dla osób, które intensywnie się pocą (lub też ich pot ma słony posmak - oznacza to, że tracą sporo elektrolitów!). Ci, którzy na potliwość nie narzekają, mogą się zdecydować na produkty o niższej zawartości sodu. Tylko nie zbyt niskiej! Podczas wysiłku zawsze tracimy elektrolity; nawet, jeśli się nie pocimy.

Na co jeszcze możemy zwrócić uwagę? Najlepsze izotoniki oprócz wody, węglowodanów i sodu zawierają także dodatkowe składniki mineralne. Czytajmy więc uważnie etykiety; w dobrej jakości napoju znajdziemy m.in. magnez, wapń lub potas. Izotonik może być również wzbogacony witaminami z grupy B, C i E.

Co ciekawe, oprócz dobrze znanych izotoników w butelce, możemy sięgnąć jeszcze po napoje izotoniczne w proszku. Dają one większą kontrolę nad tym, w jaki sposób nawodnimy organizm - to my decydujemy, ile łyżek zakupionego środku znajdzie się w naszym napoju. OSHEE Hydration to izotonik w proszku o smaku pomarańczowym, cytrynowym, grapefruitowym i wieloowocowym dostępny w 2 rozmiarach, a także w wersji bez cukru. Duża zawartość elektrolitów oraz wzbogacenie składnikami aktywnymi, jak np. guarana czy L-karnityna sprawiają, że zapewnia optymalne nawodnienie i świetnie smakuje. 

Jakie izotoniki najlepsze? Kilka wskazówek praktycznych

Nie ma jednego izotonika idealnego dla wszystkich - to, jakie izotoniki najlepsze będą dla konkretnej osoby, zależy od rodzaju aktywności, czasu jej trwania, temperatury otoczenia oraz indywidualnych potrzeb organizmu.

Dla osób intensywnie trenujących siłowo lub funkcjonalnie równie ważna co zawartość sodu i węglowodanów będzie obecność dodatków wspierających regenerację, jak np. aminokwasy BCAA czy witaminy. Z kolei w warunkach wysokiej temperatury warto postawić na izotonik z dobrym składem, który zawiera więcej sodu - pierwiastek ten znacząco poprawia retencję wody w organizmie.

Nie bez znaczenia jest również smak - najlepsze izotoniki to te, które nie tylko działają, ale też są przyjemne w piciu nawet przy dużym zmęczeniu. Oshee oferuje więc szeroką gamę smaków, unikając przy tym sztucznych barwników i aromatów. Dobrym pomysłem może być także sięgnięcie po izotoniki bez dodatku cukru – zwłaszcza w sytuacjach, gdy chcemy kontrolować kaloryczność diety.